Utangulizi: Changamoto Kubwa ya Biashara ya Saluni
Ukizungumza na mmiliki yeyote wa saluni nchini Tanzania, kuanzia Sinza hadi Mbagala, kilio chao kikubwa ni kitu kimoja: Wafanyakazi (Wasusi). Wafanyabiashara wengi husema, "Vifaa ninavyo, wateja wapo, lakini wasusi wananitesa." Kupata msusi ambaye anajua kusuka vizuri, ana nidhamu, na mwaminifu ni kama kutafuta sindano kwenye tundo la nyasi. Hata hivyo, ukweli mchungu ni kwamba, Biashara ya saluni ya kike inategemea kwa asilimia 90 ujuzi wa mikono ya wasusi wako. Unaweza kuwa na viti vya dhahabu, lakini kama msusi anavuta nywele, ana harufu mbaya, au anaongea vibaya na wateja, utafunga biashara.
Makala hii imeandaliwa kukusaidia kutatua kitendawili hiki cha Jinsi ya kupata wasusi wazuri wa saluni. Hatutakupa nadharia za darasani, bali mbinu za "mtaani" zinazofanya kazi katika mazingira yetu. Tutakuonyesha wapi pa kuwatafuta, jinsi ya kuwafanyia usaili (interview) wa vitendo, na muhimu zaidi, jinsi ya kuwafanya wadumu na wewe wasikimbilie saluni ya jirani baada ya wiki mbili.
Maandalizi Kabla ya Kuanza Kutafuta Wasusi
Kabla hujalaumu wasusi, jiangalie wewe kama mwajiri. Je, umejiandaa kumpokea msusi "Professional"? Lazima uwe na yafuatayo:
- Mfumo wa Malipo Unaoeleweka:
Amua mapema utawalipaje. Je, ni Mshahara (Fixed Salary)? Kamisheni (Commission) kwa kila kichwa? Au mchanganyiko wa vyote viwili? Nchini Tanzania, mfumo wa kamisheni (mfano 30% au 40% kwa msusi) hufanya kazi vizuri zaidi kuwapa motisha ya kufanya kazi kwa bidii. Hakikisha hesabu hizi ziko wazi kabla hujamwita mtu interview.
- Sheria na Taratibu za Kazi (Code of Conduct):
Andika chini sheria za saluni. Saa ya kufika, mavazi (sare), matumizi ya simu mbele ya mteja, na usafi binafsi. Msusi mzuri anapenda kufanya kazi mahali penye utaratibu. Ukionekana wewe ni "holela", utavutia wasusi wa "hovyo".
- Mazingira ya Kazi (Working Environment):
Msusi anasimama kwa saa nyingi. Je, umeweka mazingira rafiki? Kuna feni au AC? Kuna sehemu yao ya kupumzika au kula chakula? Wasusi wazuri huvutiwa na saluni ambazo zinajali utu wao, sio tu pesa wanayoingiza.
Uchambuzi wa Kina: Wapi na Jinsi ya Kuwapata
Hapa ndipo kiini cha tatizo kilipo. Wasusi wazuri hawazururi mtaani na bahasha za kaki kutafuta kazi. Wako makazini au wamejiajiri. Sasa utawapataje?
1. Vyuo vya Urembo (Beauty Colleges & VETA)
Hii ni njia bora kwa anayetafuta nidhamu. Tembelea vyuo kama VETA, Chuo cha Manjano, au vyuo vingine vidogo vya urembo mtaani kwako. Ongea na walimu wa hapo, waambie unahitaji wahitimu bora watatu.
Faida: Wanakuwa na misingi mizuri ya usafi, taaluma, na nidhamu.
Hasara: Wanaweza kuwa hawana kasi (speed) ya uzoefu wa mtaani, hivyo utahitaji kuwafunza kidogo "kasi" ya biashara.
2. Mitandao ya Kijamii (Instagram Scouting)
Ingia Instagram, tafuta hashtags kama #WasusiTanzania #MisukoMikali au angalia kurasa za saluni maarufu. Angalia kazi (post) ambazo zina "finishing" nzuri. Mara nyingi wasusi binafsi hutangaza kazi zao huko. Mfuate (DM) na umwite kwa mazungumzo. Kuwa makini usionekane unapora wafanyakazi wa watu kwa hila, bali tafuta wale wanaoonyesha kutafuta fursa mpya (Freelancers).
3. Mbinu ya "Poaching" (Kuwawinda) kwa Akili
Hii inahitaji umakini. Nenda kasuke au fanya huduma kwenye saluni nyingine (kama mteja wa siri). Angalia nani anajua kazi, nani anaongea vizuri na wateja. Ukimwona, mpe kadi yako ya biashara kishkajini. Mwambie, "Kazi yako ni nzuri, nikifungua ofisi au nikihitaji mtu, naweza kukutafuta?". Hii ni mbinu ya kawaida sana kwenye biashara, lakini fanya kistaarabu.
4. Matangazo na Mapendekezo (Referrals)
Bandika tangazo "Tunahitaji Msusi Mzoefu" kwenye mbao za matangazo mitaani au kwenye magroup ya WhatsApp. Lakini njia bora zaidi ni kuuliza wasusi wako wa sasa (kama unaye mwaminifu mmoja) akuletee rafiki yake wanayeendana tabia. Ndege wafananao huruka pamoja; msusi mstaarabu mara nyingi ana marafiki wastaarabu.
Jinsi ya Kufanya Usaili (The Practical Interview)
Kwenye saluni, vyeti havina nafasi kubwa kama mikono. Usiajiri msusi kwa maneno yake.
Hatua ya 1: Mtihani wa Vitendo. Mtafutie mtu (au wewe mwenyewe) akusuke mtindo mgumu kidogo au akoshe na kukausha nywele. Angalia: Kasi yake, maumivu (mkono mzito au mwepesi), na "Finishing".
Hatua ya 2: Mtihani wa Tabia. Mpe kazi, kisha mwekee kikwazo kidogo uone atareact vipi. Mfano: Mwambie abadilishe mtindo katikati uone kama atanuna au atashauri kistaarabu. Tabia ni muhimu kuliko kipaji.
Faida na Changamoto za Kuajiri Wasusi Wazuri
Faida za Msusi "Professional":
- Huvutia Wateja Wapya na Kuwabakiza: Wateja humfuata msusi, sio jina la saluni. Ukipata msusi nyota, saluni itajaa.
- Mauzo ya Bidhaa: Msusi mzuri ni muuzaji mzuri. Anaweza kumshawishi mteja afanye steaming au anunue mafuta, na kukuongezea mapato.
- Amani ya Moyo: Huwazi kuhusu wizi au wateja kutukanwa ukiwa haupo.
Changamoto na Jinsi ya Kuzitatua:
- Kuhama na Wateja: Hii ndiyo hofu kuu. Msusi akiondoka, anaondoka na wateja wote. Suluhisho: Kusanya data za wateja (namba za simu) wewe mwenyewe kama mmiliki. Jenga uhusiano wa mteja na "Saluni Brand" sio mteja na msusi pekee.
- Kiburi na "Mastaa": Wasusi wazuri wakati mwingine huwa na kiburi. Suluhisho: Kuwa na mkataba na sheria kali ambazo hazimwangalii mtu usoni. Ukiona analeta sumu kwa wengine, mfungulie mlango aondoke mapema.
- Wizi wa Mapato: Suluhisho: Weka utaratibu kwamba pesa zote zinalipwa "Counter" au kwa Lipa Namba ya ofisi, msusi asishike pesa taslimu mkononi.
Vidokezo vya Kuwabakiza Wasusi Wako (Retention Strategy)
- Walipe Vizuri na kwa Wakati: Usicheleweshe malipo yao. Kama ni kamisheni, mpe pesa yake kila siku au kila wiki kama mlivyokubaliana. Pesa ndiyo motisha namba moja.
- Toa Mafunzo (Training): Lipia semina za urembo mara moja moja. Msusi akiona anajifunza vitu vipya kwako ambavyo hawezi kupata kwingine, atadumu nawe.
- Wathamini Kama Binadamu: Wape pongezi wanapofanya vizuri. Shiriki nao nyakati za shida na raha. Ukitengeneza mazingira ya kifamilia, ni vigumu mtu kusaliti familia.
- Mkataba wa Kazi: Hata kama ni wa kuandika kwa mkono, saini mkataba unaoelezea haki na wajibu. Hii inaweka heshima na mipaka ya kazi.
Hitimisho
Kujua Jinsi ya kupata wasusi wazuri wa saluni ni mchakato unaohitaji uvumilivu na ujanja. Usikate tamaa ukikutana na "vicheche" njiani; ni sehemu ya safari ya biashara hii. Zingatia, msusi mzuri siyo anayesuka vizuri tu, bali mwenye tabia njema na uaminifu.
Anza leo kutengeneza mazingira ya saluni yako yawe ya kuvutia kwa wafanyakazi bora, fanya usaili kwa umakini, na watunze wale wazuri utakaowapata. Kumbuka, timu bora ndiyo siri ya saluni yenye mafanikio makubwa!
