Kazi Dubai kwa house girl / house boy

UTANGULIZI

Katika miaka ya hivi karibuni, kumekuwa na ongezeko kubwa la mahitaji ya wasaidizi wa kazi za majumbani, maarufu kama "House girls" na "House boys", katika Falme za Kiarabu, hususan Dubai. Tofauti na miaka ya nyuma ambapo soko hili lilitawaliwa na wafanyakazi kutoka Asia Kusini na Ufilipino, sasa hivi milango imefunguka zaidi kwa Waafrika, wakiwemo Watanzania. Mada ya Kazi Dubai kwa house girl / house boy ni nyeti sana kwa sababu inahusisha kuishi ndani ya nyumba ya mwajiri, jambo ambalo lina faida zake na changamoto zake za kipekee ukilinganisha na kazi za makampuni.

Makala hii imeandaliwa maalum kuelimisha kuhusu Ajira Dubai kwa watanzania wanaolenga sekta ya majumbani. Hapa hatutaongelea tu mshahara, bali tutagusia kwa undani sheria mpya za UAE zinazolinda wafanyakazi wa ndani (Domestic Workers Law), tofauti ya kufanya kazi kupitia vituo vya serikali (Tadbeer) na kuajiriwa moja kwa moja, pamoja na utamaduni wa kuishi na familia za Kiarabu au za Wazungu wanaoishi Dubai. Lengo letu ni kuhakikisha unapoamua kusafiri kwenda kufanya kazi hizi, unakuwa na uelewa mpana ili uweze kufanya kazi kwa amani, usalama, na kufikia malengo yako ya kiuchumi.

MAHITAJI MUHIMU

Sekta ya kazi za ndani ina vigezo maalum ambavyo wakati mwingine ni tofauti na kazi za makampuni. Serikali ya UAE imeweka masharti ili kulinda usalama wa familia zinazoajiri na wafanyakazi wenyewe. Hakikisha unayo yafuatayo:

Umri Unaokubalika: Tofauti na kazi nyingine, kazi za ndani zina kigezo cha umri mkali kidogo. Kisheria, ni lazima uwe na umri usiopungua miaka 21 ili kupewa viza ya kazi za ndani (Domestic Worker Visa). Mara nyingi, waajiri wanapendelea watu wenye umri kati ya miaka 23 na 45 ambao wanaonekana wamekomaa kiakili na kihisia kumudu majukumu ya familia.
Pasipoti ya Kielektroniki: Lazima uwe na pasipoti halali ya Tanzania yenye muda usiopungua miezi 8 hadi mwaka mmoja kabla ya kuisha. Pasipoti ndiyo utambulisho wako mkuu, na itahitajika wakati wa kuomba visa na kufanyiwa uchunguzi wa usalama.
Cheti cha Afya (Medical Fitness - Strict): Kwa kazi za Kazi Dubai kwa house girl / house boy, vipimo vya afya ni vikali mno. Hii ni kwa sababu utakuwa unaishi na familia na labda kulea watoto. Huruhusiwi kuwa na magonjwa ya kuambukiza kama Kifua Kikuu (TB), Homa ya Ini (Hepatitis B & C), VVU (HIV), Kaswende, au kuwa na mimba wakati wa kuingia nchini. Ukigundulika na kimojawapo kati ya hivi, utarudishwa Tanzania mara moja (Deportation).
Uzoefu na Ujuzi Maalum: Ingawa elimu ya darasani (kama Kidato cha Nne) ni muhimu kwa ajili ya mawasiliano, uzoefu wa kazi za nyumbani unaangaliwa zaidi. Kwa "House girl", kujua kupika vyakula vya kimataifa, usafi wa kisasa, na kulea watoto (Nanny skills) ni faida kubwa. Kwa "House boy", ujuzi wa udereva, utunzaji wa bustani (Gardening), au usafi wa madirisha na swimming pool huongeza thamani.
Lugha ya Kiingereza: Hii ni lazima. Mawasiliano ndani ya nyumba nyingi Dubai ni kwa Kiingereza. Lazima uweze kuelewa maelekezo ya "Madam" au "Sir" bila shida. Kujua maneno machache ya Kiarabu kama salamu na namba ni nyongeza nzuri lakini Kiingereza ndicho kipaumbele.
Cheti cha Tabia Njema (Police Clearance): Hiki ni kigezo muhimu sana kwa sasa. Waajiri wanataka uhakika kuwa mtu wanayemwingiza ndani ya nyumba yao na kumwachia watoto au mali hana rekodi ya wizi au uhalifu wowote nchini kwao.

UCHAMBUZI WA KINA

Aina za kazi za ndani (Domestic Roles) Dubai

Kuna mgawanyiko wa majukumu katika sekta hii, na ni vyema kujua utakuwa unaenda kufanya nini hasa:

Housemaid (Msichana wa Kazi - All Rounder): Huyu hufanya kazi zote za usafi, kufua, kupiga pasi, na wakati mwingine kupika na kusaidia kulea watoto. Hii ndiyo kazi yenye nafasi nyingi zaidi.
Nanny (Yaya): Huyu jukumu lake kuu ni watoto. Anaweza kuhitajika kuwa na elimu kidogo ya malezi au uzoefu wa kutosha. Mshahara wake huwa mkubwa kidogo kuliko Housemaid wa kawaida.
Cook (Mpishi): Huyu huajiriwa mahususi kwa kupika. Lazima ajue mapishi mbalimbali.
Houseboy / Cleaner: Kwa wanaume, kazi hizi huhusisha usafi wa nje, kuosha magari, kutunza bustani, na usafi mzito wa ndani (kama kusafisha mazulia). Wanaume hawapewi kazi za kulea watoto au usafi wa vyumba vya kulala mara kwa mara katika nyumba za wenyeji, isipokuwa kwenye majumba makubwa (Villas) yenye wafanyakazi wengi.

Njia za kuomba kazi za House Girl / House Boy

Kutokana na unyeti wa kazi hizi, njia kuu na salama ni kupitia Mawakala Waliosajiliwa (Agencies). Dubai ina mfumo uitwao Tadbeer, ambao ni vituo vya serikali vinavyosimamia wafanyakazi wa ndani. Mawakala wa Tanzania hushirikiana na ofisi za Tadbeer au mawakala binafsi Dubai kutafuta wafanyakazi.

Epuka "Freelance Visa" (Visa ya kujitegemea) kwa kazi za ndani kama hauna uhakika wa kupata mwajiri. Kisheria, mfanyakazi wa ndani anatakiwa kuwa chini ya udhamini (Sponsorship) wa kichwa cha familia au kituo cha Tadbeer. Kwenda Dubai na Visa ya Utalii (Visit Visa) kutafuta kazi ya ndani inawezekana, lakini ina changamoto kubwa ikiwemo uwezekano wa kutapeliwa au kuishia kufanya kazi kinyume cha sheria.

Mchakato wa Visa na Sheria ya Wafanyakazi wa Ndani

UAE ina sheria maalum inayoitwa "Domestic Helpers Law". Sheria hii inatoa haki zifuatazo:

Malipo ya mshahara ndani ya siku 10 za mwezi.
Siku moja ya mapumziko kwa wiki (kisheria).
Masaa 12 ya kazi kwa siku, yakijumuisha masaa 8 ya kazi mfululizo na muda wa kupumzika.
Likizo ya malipo ya siku 30 baada ya kumaliza mwaka mmoja.
Tiketi ya ndege ya kwenda na kurudi kila baada ya miaka miwili.
Bima ya afya inayolipiwa na mwajiri.
Mwajiri haruhusiwi kushikilia pasipoti yako (ingawa kiuhalisia hili bado linafanyika kwa makubaliano yasiyo rasmi, kisheria ni kosa).

Viwango vya mishahara kwa House Girl na House Boy

Mishahara ya Kazi Dubai kwa watanzania katika sekta ya ndani inatofautiana kulingana na uzoefu na mwajiri. Kwa kawaida:

Housemaid (Asiye na uzoefu): AED 900 - AED 1,000 (Takriban TZS 600,000 - 680,000).
Housemaid (Mwenye uzoefu GCC): AED 1,100 - AED 1,500 (Takriban TZS 750,000 - 1,000,000).
Nanny (Yaya): AED 1,500 - AED 2,500 (Kulingana na lugha na uzoefu).
Houseboy: AED 1,000 - AED 1,800.

Kumbuka: Kwa kazi hizi, chakula, malazi (chumba cha kulala), sabuni, na mahitaji mengine ya msingi hutolewa bure na mwajiri. Hivyo mshahara wako wote ni akiba.

Hatua za kufuata baada ya kupata kazi

Mkataba wako utasainiwa kabla hujatoka Tanzania au ukifika Dubai kwenye ofisi za Tadbeer. Hakikisha mkataba unaeleza wazi majukumu yako. Ukifika Dubai, utapelekwa kupima afya na kusajiliwa alama za vidole ili upate Kitambulisho (Emirates ID). Utakaa na mwajiri wako ("Live-in").

FAIDA NA CHANGAMOTO

Faida za kazi za ndani Dubai

Gharama Sifuri za Maisha: Tofauti na wafanyakazi wa hoteli au ujenzi ambao wakati mwingine hujitegemea chakula, House girl au House boy hula na kulala bure kwa mwajiri. Hii ina maana unaweza kutuma asilimia 90 ya mshahara wako nyumbani.
Bonasi na Zawadi: Familia nyingi za Dubai ni wakarimu. Ukifanya kazi kwa bidii na uaminifu, mara nyingi utapewa nguo, simu, na pesa za ziada (Tip) hasa wakati wa sikukuu kama Eid.
Mazingira Salama: Unaishi ndani ya nyumba yenye ulinzi na mazingira ya kistaarabu (AC, maji safi, nk).

Changamoto za kuzingatia

Kukosa Uhuru na Faragha: Hii ndiyo changamoto kubwa. Unaishi kazini kwako. Masaa ya kazi yanaweza kuwa marefu na yasiyo na mpangilio maalum (mfano mtoto akiamka usiku). Kutoka nje inategemea ruhusa ya mwajiri.
Tofauti za Kiutamaduni na Chakula: Lazima uwe tayari kula vyakula vyao au kupika unavyoweza kwa kutumia viungo vyao. Tamaduni za mavazi na maisha zinaweza kuwa tofauti sana na nyumbani.
Upweke: Unaweza kujikuta peke yako ndani ya nyumba siku nzima ukifanya usafi, bila mtu wa kuongea naye lugha yako. Matumizi ya simu mara nyingi hudhibitiwa wakati wa kazi.
Hatari ya Unyanyasaji: Ingawa sheria zipo, bado kuna visa vya waajiri wakorofi wanaofokea wafanyakazi au kuwanyima chakula cha kutosha. Ni muhimu kujua haki zako.

MBINU ZA MAFANIKIO NA VIDOKEZO

Jenga Uaminifu: Katika kazi ya ndani, uaminifu ni mtaji mkubwa kuliko nguvu zako. Usiibe, usisengenye familia kwa majirani, na tunza siri za nyumba. Ukiaminika, utaishi kama mwanafamilia.
Mawasiliano ya Simu: Heshimu muda wa kazi. Usishinde kwenye TikTok au WhatsApp wakati wa kazi. Tumia simu wakati wa mapumziko tu au usiku. Waajiri wengi hukwazika na matumizi ya simu.
Usafi Binafsi: Waajiri wa Dubai wanajali sana usafi wa mwili. Hakikisha unaoga mara kwa mara, unavaa nguo safi, na huna harufu mbaya, hasa kama unahudumia chakula au watoto.
Jua Pakukimbilia: Pakua application ya "MOHRE" (Wizara ya Rasilimali Watu) kwenye simu yako. Huko unaweza kuripoti kama unanyanyaswa, kunyimwa mshahara, au kupigwa. Usikimbie nyumba (Absconding) kienyeji, ripoti kwanza polisi au Tadbeer.

MASWALI YANAYOULIZWA MARA KWA MARA (FAQ)

1. Je, House girl anaruhusiwa kuwa na simu?

Ndio, unaruhusiwa kuwa na simu kisheria ili kuwasiliana na familia yako. Hata hivyo, mwajiri ana haki ya kukuwekea utaratibu wa kutotumia simu wakati unahudumia watoto au unafanya usafi. Matumizi mabaya ya simu ndiyo chanzo kikubwa cha migogoro.

2. Je, ninaweza kubadilisha mwajiri nikishindwana naye?

Kupitia mfumo wa Tadbeer, kama kuna sababu za msingi (kama kutolipwa mshahara au unyanyasaji), unaweza kurudishwa ofisini na kutafutiwa mwajiri mwingine. Lakini kama unavunja mkataba bila sababu maalum, unaweza kutakiwa kulipa gharama za visa au kurudishwa Tanzania.

3. Je, House boy anaweza kufanya kazi nyingine nje?

Hapana. Visa ya "Domestic Worker" inakubana kufanya kazi kwa mwajiri huyo huyo tu. Ukikamatwa unafanya "kibarua" sehemu nyingine ("Part-time" isiyo rasmi), utafungwa na kurudishwa nchini kwako (Deportation).

4. Likizo ipo vipi?

Kisheria una haki ya siku moja ya mapumziko kwa wiki. Hata hivyo, wafanyakazi wengi wa ndani hukubaliana na waajiri wao kufanya kazi siku hiyo kwa malipo ya ziada, au kutoka nje kwa masaa kadhaa. Hakikisha hili mnakubaliana kwenye mkataba.

5. Usalama wa mtoto wa kike ukoje kwenye nyumba za watu?

Dubai ina sheria kali sana dhidi ya unyanyasaji wa kijinsia. Waarabu wengi wanaheshimu sana wanawake ndani ya nyumba zao kwa sababu ya dini na utamaduni wao. Hata hivyo, tahadhari ni muhimu. Ukiona dalili yoyote mbaya, toa taarifa kwa wakala wako au polisi mara moja.

HITIMISHO

Kazi za House girl na House boy Dubai ni njia madhubuti ya kujikwamua kiuchumi kwa Watanzania wengi, hasa kwa wale ambao hawana elimu ya juu lakini wana utayari wa kufanya kazi kwa bidii na uvumilivu. Faida ya kuweka akiba karibu mshahara wote ni kivutio kikubwa. Hata hivyo, kazi hii inahitaji moyo wa uvumilivu, unyenyekevu, na uwezo wa kubadilika kiutamaduni. Ukifuata taratibu sahihi za kisheria, ukatumia mawakala waaminifu, na ukafanya kazi kwa uadilifu, unaweza kubadilisha maisha ya familia yako nyumbani Tanzania kwa muda mfupi sana.